Onze schutspatroon
Sint-Hubertus
Een jager die door een hert tot inkeer werd gebracht — en zo de patroonheilige werd van net dat waarmee hij ooit brak. Naar hem zijn de Gezellen genoemd, en naar hem is elk jaar op 3 november onze belangrijkste viering vernoemd.
Hubertus van Luik leefde van omstreeks 655 tot 727. Als zoon van een hertog uit Aquitanië groeide hij op aan het hof van koning Theodorik III, waar jagen tot zijn geliefkoosde tijdverdrijf behoorde. Wat daarna volgde, is minder geschiedenis dan legende — maar het is precies die legende die hem tot patroon van de jagers maakte.
In het kort
Wie was Sint-Hubertus
Geboren: omstreeks 655, in Aquitanië.
Overleden: 727.
Heilig verklaard: 743.
Feestdag: 3 november.
Bisschop van: Maastricht (de laatste), vanaf 722 van Luik (de eerste).
Patroon van: jagers en boswachters; aangeroepen tegen hondsdolheid.
De legende
Het hert met het lichtend kruis
Op een Goede Vrijdag — de dag waarop jagen als oneerbiedig gold — trok Hubertus toch het woud in. Zijn honden zetten een groot hert op. Net toen hij het dier in het vizier had, keerde het zich naar hem om: tussen zijn gewei verscheen een lichtend kruis, en een stem sprak hem aan: “Hubertus, waarom verdoe je je tijd met deze bezigheid? Ga naar mijn dienaar Lambertus en doe wat hij u zegt.”
Hubertus knielde neer, brak met zijn wereldse leven en trok naar Lambertus van Maastricht, destijds bisschop van die stad, om bij hem in de leer te gaan. Hij zou hem later opvolgen — eerst in Maastricht, vanaf 722 in Luik, waar hij ook het gebeente van zijn leermeester naartoe overbracht.
Eerlijkheidshalve: deze legende werd pas vanaf de vijftiende eeuw met Hubertus verbonden. Oorspronkelijk werd hetzelfde verhaal — het hert met het lichtend kruis — verteld over de heilige Eustachius, eeuwen eerder. Wat de legende ook precies verklaart, het beeld van het hert met het kruis in het gewei werd sindsdien onlosmakelijk met Hubertus verbonden — tot op vandaag, tot in ons eigen verenigingsembleem toe, waar de jachthoorn zich rond precies datzelfde beeld wikkelt.
Van Luik tot de Ardennen
Een pelgrimsoord in het woud
Hubertus stierf in 727; in 743 werd hij heilig verklaard. In 825 bracht men zijn stoffelijk overschot van Luik naar de abdij van Andage, diep in de Ardense bossen. Die plek zou weldra een druk bezocht bedevaartsoord worden — en haar naam veranderen in Saint-Hubert, naar de heilige wiens gebeente er sindsdien rust. De basiliek die er verrees, draagt zijn naam nog steeds; de Gezellen speelden er zelf in 2004 tijdens de jaarlijkse Journées de la chasse.
Als patroon van de jacht wordt Hubertus in heel Europa vereerd, van schuttersgilden tot jachthoorngroepen. Her en der wordt op zijn feestdag het zogenaamde Hubertusbrood gezegend — een traditie die teruggaat op het verhaal dat hij ooit een man van hondsdolheid genas.
Onze eigen band
Vernoemd naar hem, al sinds 1947
De Sint-Hubertusfeesten van Wiemesmeer — en uit hen de Gezellen zelf — ontstonden uit diezelfde verering. Elk jaar op 3 november verzorgen wij de muzikale omlijsting van de jagersmis en de hoogmis — de Sint-Hubertusviering die onze vereniging haar naam gaf, en die zeventig jaar later nog steeds het hart van ons verenigingsjaar vormt.